Kolej w Konotopie

Początki kolei w Konotopie sięgają początków XX wieku, a dokładnie 1-go listopada 1906 roku, kiedy to po raz pierwszy oficjalnie otwarto stację kolejową w Konotopie, a także oddano do eksploatacji linię kolejową na trasie z Wolsztyna do Konotopu o długości 26 km.
Na podstawie ustawy pruskiej z 1880 roku większość powstających drugorzędnych linii kolejowych budowano na koszt państwa. Tak było w przypadku linii kolejowych przebiegających przez Konotop, tzw. linii lokalnych. Zachodzący w tym czasie okres ożywienia gospodarczego pobudził inwestycje w dziedzinie transportu kolejowego. Między innymi w 1896 roku Wolsztyn stał się stacją węzłową. Budowę linii łączącej Wolsztyn z Otyniem, Nową Solą i dalej z Żaganiem, rozpoczęto w 1905 roku. Budowano ją etapami. Ze względu na dłuższą inwestycję związaną z budową siedemnastoprzęsłowego mostu na Odrze w Stanach ruch na całej trasie wprowadzono 1-go czerwca 1908 roku. Ostateczny kształt linii kolejowych w Konotopie nadała wybudowana w 1915 roku, podczas trwania I wojny światowej, linia Konotop – Sulechów – Cigacice.
Konotop był stacją węzłową. Znajdował się on na trasie ważnych ciągów komunikacyjnych, łączących miasta powiatowe.
Tutaj krzyżowały się linie kolejowe Sulechów – Sława Śląska - Głogów oraz Wolsztyn – Nowa Sól – Żagań.
Po zakończeniu I wojny światowej na linii z Nowej Soli do Wolsztyna przebiegała granica Niemiec i państwa polskiego (ok. 1,5 km przed Kębłowem).
Odcinek transgraniczny miedzy Kębłowem i Świętnem został rozebrany ok. 1920 roku.
W czasie świetności linii kolejowych, na początku XX wieku, nastąpiło ożywienie gospodarcze wsi Konotop. Przez Konotop przejeżdżały nie tylko pociągi pasażerskie, ale przede wszystkim zdawcze pociągi towarowe. Oprócz dużej stacji kolejowej zbudowano tu również parowozownię pomocniczą (dla parowozowni w Wolsztynie) z dwustanowiskową halą oraz wieżę ciśnień (zbiornik betonowy, ujęcie wody z pobliskiego kanału), a w pobliżu stacji założono składnicę drewna.
Regularne pociągi osobowe i towarowe kursowały przez Konotop do lat dziewięćdziesiątych XX wieku, kiedy to z powodu nierentowności zlikwidowano linie pasażerskie. Zamknięcie odcinka Konotop - Sulechów dla ruchu pasażerskiego nastąpiło w 1987 roku.
Między 1993 a 1994 r. kolejowy ruch pasażerski na trasach Wolsztyn – Sulechów i Wolsztyn – Nowa Sól przez Konotop prowadziła pierwsza niepaństwowa firma kolejowa w Polsce – Lubuska Kolej Regionalna. Niestety firma ta szybko zbankrutowała i pociągi osobowe przestały kursować.
Planowy ruch towarowy został zamknięty na tej linii 29 czerwca 2001 roku. Składy towarowe będące własnością firmy PKP Cargo jeździły z Wolsztyna do Konotopu do czasu likwidacji tutejszej składnicy drewna w 2004 roku. Ostatni pociąg towarowy prowadził parowóz Ty45-359. Po rocznej przerwie wznowiono ruch na tej linii w dniu 12 listopada 2002 roku i trwał on do lutego 2004 roku, linę obsługiwały parowozy. Następnie ruch przejęły lokomotywy spalinowe, a w chwili obecnej nie odbywa się żaden ruch pociągów, ze względu na krytyczny stan taboru oraz infrastruktury kolejowej.
Linia do Sulechowa została zdewastowana (kradzieże szyn) i rozebrana w maju 2004 roku.
Jeszcze do niedawna na stację w Konotopie wjeżdżały muzealne składy osobowe ze skansenu parowozów w Wolsztynie (pociąg retro). Rada Skansenów w 2004 roku wpisała trasę Wolsztyn – Konotop jako jeden z zabytkowych historycznych taborów kolejnictwa dla organizacji promocyjnych przejazdów pociągów „retro” w rozkładzie 2004/2005. Były to pociągi realizowane w oparciu o tabor historyczny 2 i 3 osiowych wagonów typu BCi, Ci, Cy z lat 1909 -1930 oraz lokomotyw Tr5-65 (rok produkcji 1921) i Ok22-31 (z roku 1929).
Parowozy w Konotopie były fotografowane i filmowane na przestrzeni wielu lat przez ogromną rzeszę miłośników kolei parowej z całego świata. Zdjęcia te mogą być oglądane za pośrednictwem internetu w wielu zakątkach kuli ziemskiej.
Parowozy na stacji w Konotopie występują na planie wielu filmów, m.in.:

• Die Stenie von Izbica”, pociąg z parowozem Tr5-65, 24 sierpnia 2006 roku,
• 13 maja 2000 roku parowóz TY42-148 na planie filmowym w Konotopie,
• zdjęcia do filmu ”Cassus Beki” w dniach 17 i 18 maja 2000 roku.

W 2004 i 2005 r., w soboty czerwca i września jeździł pociąg turystyczny na trasie z Poznania do Konotopu przez Wolsztyn pod nazwą „Pod parą” oraz pociąg pod nazwą "Na grzyby" (w soboty września i października). Ponadto parowóz występuje w teledysku „Daleko od domu” (Dima Chaaback) (www.fletnia-pana.pl), który został nakręcony w Wolsztynie: m.in. TKt48-143 z pociągiem towarowym na linii do Konotopu.

Szansą tej 100-letniej linii oraz wielką promocją dla Konotopu i gminy oraz całej trasy linii kolejowej jest możliwość ponownego uruchomienia pociągów „retro”. Wiąże się to z olbrzymimi nakładami finansowymi związanymi z renowacją i modernizacją całej istniejącej infrastruktury. Możliwe jest to dzięki współpracy sąsiadujących gmin, przez które przechodzi linia kolejowa Wolsztyn – Konotop – Nowa Sól dla wspólnego pozyskania środków europejskich i realizacji tego przedsięwzięcia.

Źródło: opracowanie własne Daniela Kurowskiego na podstawie materiałów zebranych z wielu stron internetowych dotyczących kolejnictwa

Baza Konotop:
http://www.kolej.one.pl/index.php?dzial=stacje&id=201&okno=galeria

Powrót